विशेष रिपोर्ट / हेटौँडा
बढ्दो आधुनिकता र जीवनशैलीका कारण बालबालिकाहरूमा अटिजमको समस्या गम्भीर रूपमा देखा पर्न थालेको छ। यसै सन्दर्भमा हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नं. ४ का अध्यक्ष नवीन सिग्देलले अटिजमलाई एउटा परिवारको मात्र नभई सम्पूर्ण देशकै साझा र विकराल समस्याको रूपमा लिनुपर्ने बताउनुभएको छ। सेन्टर फर अटिजम, मकवानपुरको चौथो साधारणसभालाई सम्बोधन गर्दै उहाँले अटिजम प्रभावित बालबालिकाको अधिकार र हेरचाहमा राज्यको प्रत्यक्ष उपस्थिति हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो।
अटिजम भएका बालबालिकाहरूको शारीरिक र मानसिक अवस्था सर्वसाधारण बालबालिकाको भन्दा फरक हुने भएकाले उनीहरूका लागि परम्परागत शिक्षण पद्धति पर्याप्त हुँदैन। अध्यक्ष सिग्देलका अनुसार यस्ता बालबालिकाका लागि स्वास्थ्य उपचार र अध्ययन/थेरापी एकै ठाउँबाट उपलब्ध हुने गरी ‘विशेष सुविधायुक्त अस्पतालसहितको विद्यालय’ सञ्चालन गर्न अति आवश्यक भइसकेको छ। यस्ता पूर्वाधार निर्माणका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय गरी तिनै तहका सरकारबीच दह्रो समन्वय हुनुपर्ने उहाँको भनाइ थियो।
अधिकांश समाजमा अटिजम भएका बालबालिकाको हेरचाहलाई केवल अभिभावक वा परिवारको व्यक्तिगत दायित्वका रूपमा मात्र हेर्ने गरिन्छ। तर, वडा अध्यक्ष सिग्देलले यो सोचमा परिवर्तन ल्याउनुपर्ने बताउनुभयो। “पारिवारिक दायित्व त छँदै छ, तर राज्यले आफ्ना नागरिकको हक हितका लागि यस्ता बालबालिकाको दायित्व लिनुपर्छ,” भन्दै उहाँले उनीहरूलाई समाजको मूल प्रवाहमा ल्याउन सरकारी तवरबाटै नीतिगत र आर्थिक सहयोगको खाँचो रहेको औंल्याउनुभयो।
जिल्लास्तरमा अटिजम प्रभावित बालबालिकाको सहारा बन्दै आएको सेन्टर फर अटिजम, मकवानपुरले हाल करिब ४० जना बालबालिकालाई सेवा प्रदान गरिरहेको छ। सीमित स्रोत र साधनका बाबजुद संस्थाले बालबालिकाहरूको मानसिक तथा शारीरिक विकासका लागि नियमित थेरापी र परामर्श सेवा दिँदै आएको जानकारी सो अवसरमा दिइयो।
संस्थाका अध्यक्ष हरिकृष्ण मैनालीको अध्यक्षतामा सम्पन्न साधारणसभामा संस्थाको समग्र गतिविधि र भावी योजनाबारे छलफल भएको थियो। सभामा उपाध्यक्ष शेखर थपलियाले वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन र कोषाध्यक्ष निसला श्रेष्ठले आर्थिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नुभएको थियो, जसलाई सभाले अनुमोदन गरेको सचिव अस्मिता कालिकाले बताउनुभयो। कार्यक्रममा संस्थाका संरक्षकद्वय बोलबहादुर कार्की र रामजी थपलियालगायत अन्य सदस्यहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो।



















